Wist je dat … Lang aan een stuk stilzitten aan je bureau niet enkel een beetje eentonig is? Het is ook ongezond. Wat kan jij met je organisatie doen om je werknemers meer in beweging te krijgen? Ja, ook – en vooral – de collega’s die al jaren dagelijks enkel hun vaste wandelingetjes maken tussen bureau, koffieautomaat en lunchruimte en ’s avonds het liefst van al zetelhangen? In deze blog vind je een stappenplan waarmee je aan de slag kan.
Waarom verhoogt een zittend beroep het risico op gezondheidsproblemen?
Ons lichaam is niet gemaakt om urenlang stil te zitten. Wanneer je lang zit, zijn je grote spieren nauwelijks actief en vertraagt onder andere de verwerking van glucose en vetten in je lichaam. Doe je dat dag in, dag uit, dan kan dit op termijn bijdragen aan een hoger risico op onder meer hart- en vaatziekten en type 2-diabetes. Ook je spieren, gewrichten en mentaal welzijn kunnen hieronder lijden.
En nee, een uurtje sporten na het werk maakt acht uur onafgebroken zitten niet helemaal ongedaan. Daarom is regelmatig bewegen doorheen de werkdag zo belangrijk. Nu, doorgaans komen werknemers zelf niet spontaan op het idee om af en toe eventjes wat te stretchen of een wandeling te maken tijdens de pauze. En als ze er wel op komen, is het onduidelijk of dit toegelaten is tijdens de werkuren. Daarom is het eigenlijk de verantwoordelijkheid van de werkgever om beweging op het werk te faciliteren.
Waarom bewegen we zo weinig?
Eigenlijk is het antwoord daarop heel simpel: we hebben allemaal wel redenen om niet te bewegen. Want niet bewegen is nu eenmaal gemakkelijker en vandaag de dag op korte termijn eigenlijk helemaal niet noodzakelijk om te overleven.
Welke excuses horen we het vaakst?
- Een recent onderzoek toonde aan dat net geen 70% aangeeft geen tijd te hebben. En eerlijk: dat is natuurlijk een heel herkenbaar excuus. Tijd is schaars en op het einde van een drukke dag voelt een uurtje op de zetel soms gewoon een pak haalbaarder dan nog gaan sporten. Ook al vinden we achteraf misschien dat we die tijd evengoed anders hadden kunnen besteden.
- Ongeveer 40% geeft aan niet te bewegen omdat ze geen bewegingspartner hebben. Ook dat klinkt herkenbaar: alleen naar een nieuwe sportles of fitness stappen kan best een drempel zijn. Zeker als je niet goed weet wat je kan verwachten of je je wat onzeker voelt. Tegelijk is het natuurlijk een beetje een vicieuze cirkel: als iedereen wacht tot iemand anders de eerste stap zet, blijft iedereen op die bewegingspartner wachten. Gelukkig zijn er vandaag heel wat laagdrempelige groepslessen en beweegactiviteiten waar je ook gewoon alleen naartoe kan stappen.
NIET: Enkel standing desks en het cafetariaplan
Heel vaak hoor je bedrijven investeren in de aankoop van standing desks, want het zou beter zijn voor werknemers om af en toe staand te werken. Tegelijkertijd kunnen ze af en toe wat stretchoefeningen doen. Op zich geen slecht idee, maar is het genoeg? Eigenlijk niet.
Af en toe werken aan een standing desk mag dan wel de kans op rugpijn een beetje verlagen. Staand werken zorgt er verder niet voor dat we veel meer bewegen. En daar wil je werk van maken. Want als organisatie wil je niet alleen voorkomen dat werknemers rugpijn krijgen. Je wilt breder inzetten op gezondheid. Beweging kan daarin een belangrijke rol spelen, maar dan wel als onderdeel van een bredere aanpak rond welzijn op het werk.
Een andere veelgehoorde manier om beweging indirect te stimuleren, is het cafetariaplan. Werknemers kunnen daarbij een deel van hun loonpakket bijvoorbeeld inruilen voor een leasefiets. Dat kan zeker helpen om meer te fietsen voor het woon-werkverkeer. Alleen: wie al een fiets heeft en niet wil inboeten op loon, zal hier geen gebruik van maken. Bovendien pakt een leasefiets het langdurig stilzitten tijdens de werkdag zelf natuurlijk niet aan.
WEL: Werk een volwaardig welzijnsbeleid met een bewegingsplan uit
Wil je als manager van een organisatie of HR-medeweker werk maken van een degelijk duurzaam welzijnsbeleid, dat echt rendeert, dan zorg je best dat daar een volwaardig bewegingsplan in verwerkt is. Het doel daarvan is bewegen op en onderweg naar het werk stimuleren en faciliteren.
Hoe dan? Er zijn verschillende manieren om dit te doen, de ene manier al wat laagdrempeliger dan de andere. Hieronder lijst ik ze even een voor een op, geordend van gemakkelijkst implementeerbaar naar moeilijkst.
1. Breng de fysieke en mentale gezondheid van je werknemers in kaart
Mogelijks denkt het merendeel van je werknemers dat het eigenlijk best goed met hen gaat. Dan is de motivatie om werk te maken van gezond(er) leven natuurlijk niet altijd groot. Daarom is het interessant om eerst in kaart te brengen waar de noden liggen.
Dat hoeft niet meteen een volledige medische screening van iedere werknemer te zijn. Met een (anonieme) bevraging kan je bijvoorbeeld peilen naar beweging, rug- en nekklachten, stress, slaap, energie en mentale belasting. Zo krijg je als organisatie een beeld van de belangrijkste gezondheidsnoden, zonder dat individuele gezondheidsgegevens bij de werkgever terechtkomen.
Wil je verder gaan, dan kan je werknemers vrijwillig toegang geven tot een preventieve gezondheidscheck of begeleiding door een bevoegde professional. Denk bijvoorbeeld aan een check-up via de arbeidsarts of een externe gezondheidsprofessional. Welke onderzoeken daarbij zinvol zijn, hangt af van het doel en de context.
Denk bijvoorbeeld aan een Fitlab-test waarbij verschillende parameters van je fysieke gezondheid en conditie in kaart worden gebracht, een conditietest op een fietsergometer, een longfunctietest of een gesprek rond mentaal welzijn met een psycholoog.
Als werkgever kan je niet zomaar zelf uitgebreide medische onderzoeken bij werknemers laten uitvoeren, of dit verplichten, maar je kan het wel aanbieden voor wie hier vrijwillig gebruik van wenst te maken.
Het doel? Niet om werknemers te vertellen wat er ‘mis’ met hen is, maar om beter te begrijpen waar je als organisatie ondersteuning kan bieden.
2. Sensibiliseer en motiveer
Voor veel werknemers is de stap naar een bewegingsactiviteit groter dan je misschien denkt. Zeker wanneer ze weinig bewegen, kan de drempel hoog zijn. Misschien zijn ze bang dat ze niet mee kunnen, zich belachelijk zullen maken of gewoon niet weten wat ze kunnen verwachten.
Toch kan je hen helpen om die eerste stap te zetten. Niet iedereen hoeft meteen mee te doen aan een yogales of sportactiviteit. Begin met kleine, haalbare tips die mensen bewust maken van hun bewegingsgedrag.
Enkele ideeën:
- Hang op strategische plaatsen posters met korte, concrete tips en slogans zoals ‘Neem vandaag eens de trap’, ‘Sta elk halfuur even recht’ of ‘Probeer deze stretch eens aan je bureau’. Met een eenvoudige illustratie wordt de tip meteen toepasbaar.
- Maak van bewegen een gewoonte. Stimuleer bijvoorbeeld wandelmeetings wanneer een vergadering zich daartoe leent. Een eenvoudige mail of tip in de interne nieuwsbrief kan al helpen om mensen op het idee te brengen.
- Leer werknemers hoe ze meer kunnen bewegen tijdens hun werkdag. Organiseer een korte, laagdrempelige workshop met concrete oefeningen, tips en uitleg over waarom regelmatig bewegen belangrijk is. Een bewegingsexpert inschakelen kan hiervoor interessant zijn.
- Lanceer af en toe challenges. Denk aan een week lang elke dag één kleine bewegingstip in je mailbox, of een week waarin collega’s worden uitgedaagd om elke dag de fiets naar het werk te nemen, de trap te nemen i.p.v. de lift of wandelend te vergaderen.
3. Organiseer laagdrempelige bewegingsactiviteiten
Sommige collega’s bewegen amper tot nooit. Hen zal je moeilijk overtuigen om wekelijks mee te doen met een yogasessie. Om hen toch de mogelijkheid te geven wat meer te bewegen tijdens de werkdag, kan je bv. op wekelijkse basis een aantal laagdrempelige activiteiten organiseren, zoals:
- Een korte wandeling van bv. 20 min. tijdens de lunchpauze.
- Een pingpongwedstrijd waarvoor een tijdslot van een halfuurtje voorzien is.
- Een rustige online stretchsessie van bv. 20 min. op een vaste thuiswerkdag. Laat een externe docent deze sessie geven of vraag het aan een sportieve collega die dit ziet zitten.
4. Organiseer next level bewegingsactiviteiten
Voor wie regelmatig beweegt en iets sportiever is, kan je regelmatig, bv. maandelijks, tweewekelijks of misschien zelfs wekelijks wat ik hier ‘next level’ bewegingsactiviteiten organiseren. Denk aan:
- 1u samen wandelen of joggen
- Een yogasessie van 45 min. of 1u op kantoor. Meer info vind je op mijn pagina ‘Yoga op kantoor’.
- Teambuildings met beweging, bv. yoga, dansen, wandelen … Meer info vind je op mijn pagina ‘Teambuilding als deel van je welzijnsbeleid’.
5. Werk een beloningssysteem uit
Om werknemers extra te motiveren om meer te bewegen, kan je zorgen dat werknemers die regelmatig deelnemen aan de workshops, bewegingsactiviteiten, challenges … een soort van beloning krijgen.
Wat dan? Dit kan financieel zijn, puur dus extra loon, of je kan als HR-medewerker of CEO ook creatief uit de hoek komen en bv. jaarlijks aan iedereen die minimum aan x activiteiten, challenges of uren heeft meegedaan een persoonlijk cadeautje geven.
6. Communiceer het bewegingsplan met je werknemers
Tijdens een maandelijkse (staf)meeting deel je wat het plan is, welke mogelijkheden er zijn en wat er op de planning staat. Leg ook kort uit waarom de organisatie hierin investeert en wat je ermee wil bereiken.
Communiceer het aanbod vervolgens regelmatig via verschillende kanalen, zoals e-mail, Teams, intranet of affiches. Maak daarbij vooral duidelijk wat, wanneer, voor wie en hoe. Hoe concreter en zichtbaarder het aanbod, hoe lager de drempel om effectief mee te doen.
Zo wordt beweging stilaan een vanzelfsprekend onderdeel van de werkcultuur, in plaats van een eenmalige actie!
Wil je me graag inschakelen om even mee te denken of even te sparren over mijn aanbod – yogasessies op kantoor of een teambuilding rond beweging? Contacteer me via mail naar chloe@underthewillow.eu of bel me op het nummer 0456/04/07.21.
