Het is zomer en veel mensen nemen een paar weken vakantie. Maar wanneer ze terugkomen voelen sommigen zich niet plots terug in topvorm. Dit komt volgens mij omdat er veel meer nodig is dan af en toe vakantie nemen om te herstellen van langdurige periodes van stress en druk. Wat is er dan precies nodig en hoe kan je daar als leidinggevende werk van maken?
Het aantal mensen dat uitvalt door ziekte en burn-out swingt op dit moment de pan uit. En nee, dat komt niet omdat jonge mensen niets meer aankunnen, of iets dergelijks. Want steeds meer mensen vallen langdurig uit door stress en vermoeidheid, van jonge mensen tot mensen die bijna op pensioen zijn. Niet omdat ze ‘niet sterk genoeg’ zijn, maar omdat ze al maanden of jaren functioneren in een systeem dat constant meer vraagt dan het lichaam en brein kan dragen. Veel meer dan vroeger.
Het valt me op dat dit een bekend probleem is, maar dat heel weinig organisaties echt investeren in duurzame preventie.
Wanneer er dan toch gesproken wordt over welzijn op het werk, dan gaat het meestal over extra vakantiedagen, een afterworkdrink, een teambuilding, een familiedag, een pingpongtafel, een fruitmand of een mooi ingerichte kantoorruimte met standing desks.
Begrijp me niet verkeerd: dat zijn leuke initiatieven. Ze kunnen zeker bijdragen aan een positieve werksfeer. Maar ze pakken zelden de oorzaak van stress of burn-out aan.
Met andere woorden: een extra dag vakantie compenseert geen chronisch overbelast zenuwstelsel.
Waarom krijgen mensen een burn-out of vallen ze ziek uit?
Een burn-out of ‘uitvallen’ is meestal geen gevolg van ’te hard werken’.
Het is het resultaat van langdurige fysieke en mentale overbelasting, gecombineerd met te weinig momenten waarop het zenuwstelsel écht kan herstellen.
Stress op zich is niet het probleem. Ons lichaam is immers gemaakt om met stress om te gaan.
Het probleem ontstaat wanneer we voortdurend ‘aan’ staan.
Deadlines. Meldingen. Vergaderingen. Hoge verwachtingen. Weinig autonomie. Nauwelijks tijd om te herstellen. Altijd bereikbaar zijn.
Ons zenuwstelsel blijft daardoor maanden of zelfs jaren in een verhoogde staat van paraatheid.
Vanuit de wetenschap weten we dat chronische stress onder andere leidt tot:
- minder concentratie en focus
- slechtere besluitvorming
- meer fouten
- minder creativiteit
- verhoogde prikkelbaarheid
- meer conflicten binnen teams
- meer ziekteverzuim
- een grotere kans op burn-out.
En wie alleen symptomen probeert te bestrijden, zal weinig resultaat zien. Duurzame verandering begint bij het creëren van een werkomgeving waarin mensen ook daadwerkelijk kunnen herstellen.
Wat werkt dan wél? Enkele tips voor leidinggevenden, CEO’s, managers en HR-medewerkers.
1. Structurele momenten van herstel
Niet één yogales tijdens de Week van het Welzijn.
Wel een terugkerend aanbod, zoals een wekelijkse of tweewekelijkse yogales, ademhalingssessie of begeleide meditatie op kantoor.
Waarom? Omdat het zenuwstelsel geen eenmalige ontspanning nodig heeft, maar regelmatige herstelmomenten.
Je hoeft daarvoor niet meteen een groot traject op te zetten.
Organiseer eerst een proefsessie tijdens de lunchpauze of als onderdeel van een teamdag. Is er enthousiasme? Laat medewerkers stemmen over een vast moment in de week.
Juist die regelmaat maakt het verschil.
2. Investeer in psychologische veiligheid
In veel teams wordt veel gepraat.
Maar weinig écht geluisterd.
Wanneer medewerkers zich niet veilig voelen om zorgen uit te spreken, stapelt spanning zich op.
Psychologische veiligheid is vandaag één van de belangrijkste voorspellers van goed functionerende teams.
Dat betekent onder meer:
- moeilijke onderwerpen bespreekbaar maken
- ruimte geven aan verschillende meningen
- fouten mogen toegeven zonder angst
- open communicatie stimuleren
- leidinggevenden die écht luisteren.
Dit vraagt geen ingewikkelde theorieën.
Wel tijd, aandacht en de juiste begeleiding.
3. Organiseer reflectiesessies
Teams staan zelden stil. Na een druk project vliegen we meteen naar het volgende. Daardoor verdwijnen frustraties, ideeën en spanningen onder de oppervlakte.
Regelmatige reflectiemomenten helpen teams om opnieuw verbinding te maken en problemen vroegtijdig bespreekbaar te maken.
Mogelijke thema’s:
- vertrouwen binnen het team versterken
- samenwerken verbeteren
- omgaan met verandering
- reflecteren na drukke periodes
- inclusieve brainstorms rond missie, visie of nieuwe projecten
- nieuwe collega’s op een diepere manier leren kennen.
En nee…
Dat hoeft helemaal niet zweverig te zijn.
Integendeel.
Goed begeleide reflecties zijn vaak verrassend praktisch en leiden net tot meer duidelijkheid, betrokkenheid en samenwerking.
4. Beweging als preventie, niet als extra taak
We weten allemaal dat bewegen gezond is. En toch brengen veel medewerkers het grootste deel van hun werkdag zittend door.
Beweging verlaagt stress, helpt spanning af te voeren en verhoogt de concentratie.
Denk daarom verder dan een sportabonnement.
Kies voor laagdrempelige vormen die tijdens de werkdag kunnen plaatsvinden, zoals
- yoga (eventueel stoelyoga, wat iets laagdrempeliger is)
- korte stretchmomenten
- wandelmeetings
- een halfuurtje samen joggen
- ademhalingsoefeningen.
Hoe laagdrempeliger het aanbod, hoe groter de kans dat medewerkers ook effectief deelnemen.
5. Leidinggevenden maken het verschil
Geen enkel welzijnsbeleid werkt wanneer de bedrijfscultuur het tegenovergestelde uitstraalt. Wanneer medewerkers een yogales mogen volgen, maar zich schuldig voelen omdat hun mailbox volloopt … Of wanneer ‘zelfzorg’ wordt aangemoedigd, maar overuren de norm blijven …
Dan verandert er weinig.
Leidinggevenden spelen hierin een sleutelrol.
Niet door therapeut te worden, maar door signalen van overbelasting tijdig te herkennen, realistische verwachtingen te creëren en zelf het goede voorbeeld te geven.
Waarom hierop inzetten? Welzijn is geen kost, het is een investering
Organisaties die investeren in duurzame preventie zien vaak niet alleen minder ziekteverzuim.
Ze zien ook:
- meer betrokken medewerkers
- betere samenwerking
- hogere productiviteit
- meer creativiteit
- minder verloop
- een aantrekkelijkere werkgeversreputatie.
Mensen functioneren nu eenmaal beter wanneer hun lichaam en brein zich veilig voelen.
Wat is er mogelijk bij Under The Willow?
Vanuit Under The Willow begeleid ik organisaties die willen investeren in duurzaam welzijn op het werk.
Je kan bij mij terecht voor:
- Yoga op kantoor (wekelijks, tweewekelijks of eenmalig): meer info vind je hier.
- Welzijnsdagen of teambuildings met yoga, beweging, reflectie en verbinding
- Begeleide reflectiesessies voor teams
- Workshops rond stressregulatie, ademhaling en het zenuwstelsel
- Trajecten op maat, afgestemd op de noden van jouw organisatie
Steeds laagdrempelig, praktisch en zonder zweverigheid.
Want welzijn hoeft niet ingewikkeld te zijn. Wel doordacht. En vooral: structureel.
Contacteer me via mail of telefonisch om dit verder te bespreken.
